Son günlerde yaşanan iş kazaları ve işçi ölümlerinden sonra gündeme gelmeye başlayan işgüvenliğinin önemi ne yazık ki yeni anlaşılmaya başlanmıştır. Aslında geçmişten günümüze her zaman basit hatalardan ve alınmayan önlemlerden dolayı işçi ölümleri çok miktarda yaşanmaktadır.

 HES lerde yaşanan iş kazalarına baktığımızda aslında diğer sektörlerdeki iş kazalarına göre zarar boyutu daha fazla olan kazalardır. Yani bir HES şantiyesinde yaşanan yada yaşanacak olan bir kazada, kaza şiddeti diğer sektörlere göre daha fazladır. Nitekim bu sektörde olan kazalara baktığımızda; bu kazaların sonuçlarında genellikle iş günü kaybı olmaktadır. Bu yüzdendir ki HES şantiyelerinde iş güvenliği daha bir dikkat ve önem arz etmektedir.

 HES şantiyelerinde çalışan personellerinde iş güvenliği yönünden psikolojik olarak durumu yine farklılık göstermektedir. Mühendis, tekniker, formen, işçi hep beraber aynı şantiyede konaklamakta, aynı yemekleri yemekte her zaman aynı insanlarla sohbet etmektedir. Kısaca personelin sosyal hayatı yoktur. Sürekli aynı sosyal çevrede proje bitene kadar yaşamak durumundadır. Bu psikolojik durumlar tabi ki şantiyedeki teknik iş güvenliği durumları için önem arz etmektedir. Şantiyede çıkan yemeği beğenmeyen işçi yada işi yüzünden yemeğe geç kalan ve yemeği kaçıran işçi birde sosyal hayatın olmadığı o ortamda dikkatli çalışmayı pekte önemsemeyecektir. Malum zaten ülkemizde iş güvenliği kültürü de yerleşmiş değildir. İşçilere iş güvenliğini anlatmakta o kültürü yerleştirmede ne yeterli kalifiye iş güvenliği personeli ne de bu konuları uygulamaya yönelik ortam daha oluşamamıştır.

 Özellikle HES lerde yada inşaat sektöründe ‘’ işin çabuk bitmesi, yetişmesi’’ durumunun ortada olduğu için durum daha da vahimdir. Bu yüzden HES şantiyelerinde iş güvenliği konusunda daha yaratıcı daha pratik çözümler uygulamaları iş güvenliği profesyonelleri için mecburiyet haline gelmiştir.

 Peki bu pratik uygulama yöntemlerini nasıl uygulayabiliriz? Yakın zamanda Giresun’un Dereli ilçesinde HES inşaatında isninat duvarının çökmesi sonucu 4 işçimiz hayatınız kaybetmişti. Burada pratik uygulama olarak ne yapabiliriz? Yada yine yaklaşık 5 ay önce Çorum’ un Osmancık ilçesinde devam eden Kargı Barajı ve HES şantiyesinde kurulan kalıbın düşmesi sonucu 1 işçimiz hayatını kaybetmiştir. Pratik çözüm olarak burada anında uygulamamız gereken birkaç şey vardır. Orayı tecrit yöntemiyle ayırabilir, uyarı levhalarımızı oraya yerleştirebiliriz. Fakat ne yazık ki bu kadar basit ve masrafsız önlemler olmasına rağmen bu tür olaylarda ölümlü iş kazası yaşanmaktadır. Yazımın başında da dediğim gibi HES inşaatlarında olan iş kazaları basitte olsa risk şiddeti yönünden genelde yüksek olarak çıkmaktadır. O yüzden biraz daha fazla dikkat buralarda önem arz etmektedir.

 Bu şekilde pratik çözümler bulmamızın nedenlerinden bir tanesi de; yaptığımız risk analizleri genel tehlikeleri kapsadığından anlık olabilecek kazalara tam koruma sağlamamaktadır. Buna bir olayla örnek vermek gerekirse; beton dökümü için yaptığımız risk analizlerinde görülen tehlikeler ve riskler kabataslak ve kısaca olarak şu şekildedir.

  •  Tehlike(Mikser); Risk(Tünel içerisinde egzoz gazı salınımından zehirlenme)
  •  Tehlike (Mikser); Risk(Kayış kasnak takımının korumaya alınmamasından parça fırlaması ve yaralanma)
  • Tehlike (Beton Pompası); Risk(Mikserden beton pompalama sırasında pompaya giren betonun sıçraması sonucu yaralanma) vb….
 

 Kısaca örnek olarak risk analizimiz bu şekildeydi fakat bizi  pratik bir çözüm bulmaya yönlendiren olay şu şekilde gerçekleşti; Tünelde187 metre yüksekliğindeki denge bacasının 125. metresine beton dökümü sırasında pompa 300 bar basınçla betonu pompalamaktadır. Fakat bu basınç düzeyinden ve betonun yukarı doğru pompalanmasından dolayı beton slampının düşük olduğu için pompanın gövdesinden çıkış hortumu patlamıştır. 300 bar basınç aşırı derece yüksek bir basınçtır. 10 barlık bir basınç bir insanı delip geçebilir. Nitekim pompa da bu basınca dayanamamış ve gövdeden çıkış hortumu olarak adlandırdığımız ‘’ fil hortumu’’ patlamıştır. Neyse ki kimse yaralanmamıştır. Fakat bizim buna bulduğumuz pratik çözüm şu şekilde olmuştur. Patlayan hortumdan sonra orda fazlalık olarak bulunan ve pompanın normalde en uç kısımlarına bağlanan çelik boruları, fil hortumunun üstünden geçirdik. Fil hortumuna baskı uygulayan bu boru patlamayı önlemiştir.

 Kısaca HES şantiyelerinde kullanılan isg politikaları bakımından pratik çözümler daha önem arz etmektedir. Unutulmamalıdır ki günümüzde başarı, engellerin rakiplerden daha hızlı ve daha düşük maliyetle aşılabilmesine bağlıdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Onur CERİT

Yönetim Sistemleri Sorumlusu

Yüksel İnşaat A.Ş.

Kandil Barajı ve HES Projesi

 


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Benzer yazılar

İş Güvenliği Haberleri

PRESTİJLİ PROJELERİN DRAMATİK İŞÇİ ÖLÜMLERİ RAPORU

Tüm iş güvenliği personellerinin okuması gereken bir rapor arkadaşlar mutlaka okumanızı tavsiye ediyorum. iZMiR TABiP ODASI iŞÇi SAĞLIĞI VE İŞYERİ HEKİMLİĞİ KOMİSYONU TARAFIDAN HAZIRLANAN RAPORA AŞAĞIDAKİ LİNKTEN ULAŞABİLİRSİNİZ..       PRESTİJLİ PROJELERİN DRAMATİK İŞÇİ Daha fazlasını oku…